bát trân

Trong các yến tiệc cung đình xưa, bát trân là phần không thể thiếu.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tám món ăn quý hiếm, cao lương mỹ vị: "bát trân" là danh từ chỉ tám món ăn được xem là quý hiếm, đặc sắc và tinh tế nhất, thường chỉ dành cho vua chúa, giới quý tộc trong xã hội phong kiến xưa.
   • Biểu tượng của ẩm thực cung đình tinh hoa: "bát trân" không chỉ là tên gọi chung cho các món ăn mà còn là biểu tượng cho đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực cung đình Việt Nam thời xưa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong các yến tiệc cung đình xưa, bát trân là phần không thể thiếu. (Trong các bữa tiệc lớn của triều đình ngày xưa, tám món ăn quý là phần không thể thiếu.)
  • Sách cổ có ghi chép khá tỉ mỉ về nguyên liệu và cách chế biến bát trân. (Sách cổ có ghi chép khá chi tiết về nguyên liệu và cách thức nấu tám món ăn quý.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "mâm cỗ bát trân": chỉ một mâm cỗ thịnh soạn, đầy đủ các món ngon vật lạ, mang ý nghĩa trang trọng, cao quý.

  • Lễ cưới của con quan lớn ngày xưa thường có mâm cỗ bát trân. (Đám cưới của con các vị quan lớn thời xưa thường có cỗ bàn thịnh soạn với đủ các món cao lương mỹ vị.)

• "cao lương bát trân": thành ngữ chỉ những thức ăn ngon, quý hiếm bậc nhất.

  • Đời sống hiện đại, nhiều người vẫn thèm được một lần nếm thử cao lương bát trân của tiền nhân. (Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người vẫn mong được một lần thưởng thức những món ăn ngon quý hiếm bậc nhất của người xưa.)

Biến thể và từ gần giống

• Cao lương mỹ vị (thành ngữ): chỉ những món ăn ngon, quý, hảo hạng.

  • Nhà hàng đó chuyên phục vụ các món cao lương mỹ vị. (Nhà hàng đó chuyên phục vụ các món ăn ngon và quý hiếm.)

• Sơn hào hải vị (thành ngữ): chỉ các thức ăn quý lấy từ núi (sơn hào) và từ biển (hải vị).

  • Bữa tiệc có đầy đủ sơn hào hải vị. (Bữa tiệc có đầy đủ các món ngon từ núi và từ biển.)

Từ đồng nghĩa

• Mỹ vị: thức ăn ngon.
• Sơn hào hải vị: các món ngon từ núi và biển.
• Cao lương: thức ăn quý (nghĩa gốc chỉ lương thực hảo hạng).

Thành ngữ liên quan

• Nem công chả phượng: thành ngữ thường dùng để ví với những món ăn quý hiếm, tinh xảo (thường được xem là một phần trong "bát trân").

  • Bữa ăn ấy sang trọng chẳng khác gì nem công chả phượng. (Bữa ăn ấy sang trọng chẳng khác gì những món ăn quý hiếm, tinh xảo nhất.)

• Yến sào, vi cá: tên gọi cụ thể hai trong số các nguyên liệu quý thường có trong "bát trân" hoặc các món ăn xa xỉ.

  • Cửa hàng chuyên bán các đặc sản như yến sào, vi cá. (Cửa hàng chuyên bán các đặc sản quý như tổ yến, vây cá.)